Rapastinel — EU-onderzoeksgids.

Wat is Rapastinel?

Rapastinel (Thr-Pro-Pro-Thr-NH2, ook bekend als GLYX-13 en BV-102) is een synthetisch tetrapeptideamide dat door Naurex en later Allergan werd ontwikkeld voor ernstige depressieve stoornis. In klinische studies werd het intraveneus toegediend. Vroege publicaties beschreven het als partiële agonist op de glycinebindingsplaats van de NMDA-receptor, terwijl latere bronnen spreken van binding aan een aparte plaats op het receptorcomplex en van versterking van de NMDA-receptoractiviteit onafhankelijk van glycine; het precieze mechanisme wordt dus per bron verschillend beschreven.

Wat toont het onderzoek?

Een fase 2 proof-of-concept-studie bij ernstige depressie die niet reageerde op een eerder antidepressivum is gepubliceerd (Preskorn et al., J Psychiatr Pract 2015); het abstract is hier niet gelezen, maar bedrijfsmeldingen beschreven snelle, aanhoudende antidepressieve effecten met goede verdraagbaarheid en zonder een ketamineachtig psychotomimetisch signaal. Een persbericht van het bedrijf uit 2014 over een fase 2b-studie meldde effecten die ongeveer een week aanhielden na één intraveneuze dosis (niet peer-reviewed). Het fase 3-programma mislukte daarna: op 6 maart 2019 maakte Allergan bekend dat drie acute fase 3-studies als aanvullende behandeling (RAP-MD-01, n=457; RAP-MD-02, n=638; RAP-MD-03, n=415) hun primaire eindpunt niet haalden, en dat een tussentijdse blik op de terugvalpreventiestudie suggereerde dat het primaire eindpunt niet zou worden gehaald. Het studiemiddel was een eenmaal per week toegediende intraveneuze bolus bovenop een oraal antidepressivum, en Allergan zei dat het goed werd verdragen. Een review uit 2020 stelt dat GLYX-13 in grote fase 3-studies de primaire en secundaire eindpunten niet haalde. Het humane bewijs voor voordeel is dus negatief in de grootste studies.

Juridische status in de EU

Rapastinel is in de EU en elders niet als geneesmiddel toegelaten. Het is een niet-goedgekeurde experimentele stof waarvan de ontwikkeling na de mislukte fase 3 in 2019 is gestaakt (persbericht van Allergan van 6 maart 2019; de gestaakte status berust op secundaire bronnen, een geneesmiddeldatabase-samenvatting en Wikipedia, omdat de formele stopzetting niet is gevonden). Er is geen EMA- of nationale handelsvergunning gevonden, al zijn niet alle registers van de lidstaten doorzocht. Het wordt niet met naam genoemd op de WADA-verbodslijst 2026, maar zou onder S0 (niet-goedgekeurde stoffen) vallen, altijd verboden; dit is een afleiding uit de categoriedefinitie en geen vermelding met naam.