Thuis bloed laten testen — wat het je wél en niet vertelt.

Wat deze vier diensten precies aanbieden

Damoi (Duitsland) werkt met het Tasso+-systeem, een pleister op de bovenarm die zonder naald een klein bloedmonster afneemt, en test 35 merkers verdeeld over vier pakketten — van cholesterol tot testosteron. Analyse gebeurt in een Duits lab, geaccrediteerd volgens DIN EN ISO 15189. Chirayou gebruikt hetzelfde Tasso+-systeem voor een basispakket van 10 merkers (onder meer vitamine D, hsCRP en ApoB), geanalyseerd door de Limbach Group, een Duits DAkkS-geaccrediteerd lab. Forth (Verenigd Koninkrijk) werkt met een vingerprik en een breed aanbod — van hormonen en schildklier tot sportprestatie — geanalyseerd in UKAS-geaccrediteerde labs, deels via NHS-labpartners. Homed-IQ (Nederland) biedt meer dan 50 tests via vingerprik of urine, van cholesterol tot SOA- en allergietesten, in een ISO 15189-geaccrediteerd lab.

Alle vier werken zonder verwijzing van een huisarts, leveren uitslagen binnen een paar werkdagen via een eigen app of portaal, en benoemen expliciet dat een extern lab de analyse doet — niet het bedrijf zelf.

Wat goed onderbouwd is

Twee dingen kun je met vertrouwen aannemen. Ten eerste: ISO 15189 is een echte, controleerbare kwaliteitsnorm — dezelfde waaraan de meeste ziekenhuislaboratoria moeten voldoen. Een geaccrediteerd lab betekent dat de meetmethode zelf gevalideerd is. Ten tweede: zelfafname met een vingerprik of een pleister zoals Tasso+ is inmiddels goed onderzocht. Een meta-analyse uit 2025 in Clinical Biochemistry, gebaseerd op 26 studies, vond een sterke overeenkomst tussen capillair zelf afgenomen bloed en een klassieke ader-prik (r = 0,89), en een concordantie van 99% wanneer je alleen kijkt of een uitslag normaal of afwijkend is. Voor ontstekingsmerkers was de overeenkomst iets minder sterk (r = 0,81) dan voor bijvoorbeeld cholesterol of HbA1c. Zelfafname doet dus wat het moet doen: een betrouwbaar monster opleveren, met minder pijn dan een naald in de ader.

Wat (nog) niet hard gemaakt is

Het lastigere punt zit niet bij de labs, maar bij de vraag of breed en periodiek testen zélf iets oplevert als je geen klachten hebt. De grootste Cochrane-review op dit onderwerp analyseerde 15 studies met samen meer dan 250.000 deelnemers naar het effect van algemene gezondheidschecks bij volwassenen zonder klachten. Uitkomst: geen aantoonbaar effect op totale sterfte, hart- en vaatsterfte of kankersterfte, en ook geen effect op het vóórkomen van hartziekte of beroerte. Dat wil niet zeggen dat testen zinloos is — het betekent dat periodiek, ongericht testen van gezonde mensen als vaste gewoonte geen bewezen voordeel heeft op de uitkomsten die er echt toe doen.

Er speelt ook een statistisch effect mee dat weinig aan bod komt in marketing: hoe meer merkers je tegelijk meet, hoe groter de kans dat er toevallig eentje buiten de normaalwaarde valt — niet omdat er iets mis is, maar omdat een referentiewaarde per definitie 5% van gezonde mensen als ‘afwijkend’ bestempelt. Dat principe werd al in 1980 beschreven in The Journal of Family Practice, en de rekensom is simpel: bij 10 onafhankelijke testen is de kans op minstens één ‘afwijkende’ uitslag bij een volledig gezond persoon al zo’n 40%. Bij een pakket van 35 merkers, zoals dat van Damoi, loopt die kans nog verder op. Dat is geen kritiek op deze specifieke labs — het is een wiskundig gegeven dat voor elk breed paneel geldt, in een ziekenhuis net zo goed als thuis.

Tot slot: het idee dat je door vaker te testen ‘trends’ ziet vóórdat er iets misgaat, klinkt logisch, maar is subtieler dan het lijkt. Onderzoek naar biologische variatie laat zien dat de meeste bloedwaarden bij een individu over tijd relatief stabiel zijn rond een eigen basiswaarde, terwijl die basiswaarde flink kan verschillen tússen personen. Dat betekent dat je eigen historie inderdaad informatiever kan zijn dan een populatie-referentiewaarde — maar alleen als je rekening houdt met de normale schommeling die elke waarde van nature heeft. Zonder dat kader is een verschil tussen twee metingen net zo goed ruis als signaal.

Hoe je dit zinvol gebruikt

Kies gericht: een paar merkers die passen bij een concrete vraag of risicofactor zegt vaak meer dan het grootste pakket. Behandel een losse afwijkende waarde als aanleiding om te herhalen of te overleggen, niet als diagnose — zeker bij een merker die je maar één keer hebt laten meten. Bewaar je uitslagen zodat je je eigen lijn kunt zien in plaats van alleen een momentopname. En blijf deze diensten zien als een aanvulling op, niet een vervanging van, je huisarts — vooral zodra een uitslag buiten de lijn valt.

Bronnen

1. Krogsbøll LT, Jørgensen KJ, Gøtzsche PC. General health checks in adults for reducing morbidity and mortality from disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2019. www.cochranelibrary.com
2. Phillips WR, Thompson DJ. Multi-Test Screening and the Chances of Being Normal. The Journal of Family Practice, 1980;11(7). www.mdedge.com
3. Interpretation of laboratory results. Acute Care Testing (Radiometer). acutecaretesting.org
4. Comparison of laboratory results and pain perception in self-sampled capillary blood versus venous blood sampling: a systematic review and meta-analysis. Clinical Biochemistry, 2025. www.sciencedirect.com
5. Biological variation of immunological blood biomarkers in healthy individuals and quality goals for biomarker tests. BMC Immunology, 2019. link.springer.com