PeptideCompareMatrixyl — EU-onderzoeksgids.
In deze gids betekent Matrixyl palmitoylpentapeptide-4 (Pal-KTTKS), een synthetisch cosmetisch lipopeptide dat in anti-rimpelcrèmes wordt gebruikt. Het is niet Matrixyl 3000, een ander mengsel van afzonderlijke ingrediënten.
Wat is Matrixyl?
Palmitoylpentapeptide-4 is een synthetisch cosmetisch ingrediënt dat onder de handelsnaam Matrixyl aan cosmeticafabrikanten wordt verkocht. Het koppelt een peptide van vijf aminozuren (KTTKS), waarvan de sequentie overeenkomt met een fragment van type I-procollageen, aan palmitinezuur (C16), zodat het beter in vet oplosbaar is. Het voorgestelde mechanisme is dat KTTKS werkt als matrikine, een signaalfragment van collageen dat huidcellen aanzet tot meer extracellulaire matrix; dit berust vooral op celkweekonderzoek. Verwar het niet met Matrixyl 3000: volgens een conceptbeoordeling van de Cosmetic Ingredient Review (CIR) is dat product een mengsel van palmitoyl-oligopeptide (palmitoyl-tripeptide-1) en palmitoyl-tetrapeptide-7, afzonderlijke cosmetische ingrediënten. Het CIR-document vermeldt naast 214047-00-4 een tweede CAS-nummer (521091-64-5).
Wat toont het onderzoek?
Het humane bewijs is uitsluitend topisch en beperkt. Een dubbelblinde, placebogecontroleerde split-face-studie bij 93 vrouwen van 35-55 jaar gedurende 12 weken, beschreven in het CIR-concept van 2013, meldde dat de peptidecrème goed werd verdragen en tot een significante verbetering van rimpels en fijne lijntjes leidde; dat document geeft geen effectgroottes en noemt het artikel niet. Er bestaat een gepubliceerde humane topische studie van Robinson et al. (2005), maar de samenvatting en de cijfers daarvan zijn niet gelezen. Een dubbelblinde gerandomiseerde studie uit 2023 bij 21 Indonesische vrouwen (7 per groep, 8 weken, crème met 0,005% peptide, kraaienpootjes) vond dat de beoordelingsscore ten opzichte van de uitgangswaarde met 0,86 punt daalde, maar dat de verschillen tussen de groepen op objectieve metingen niet significant waren (p boven 0,05) (Aruan 2023). Ex-vivoonderzoek wijst op beperkte penetratie: noch KTTKS noch palmitoyl-KTTKS passeerde in 48 uur de huid van haarloze muizen over de volle dikte, al stapelde de gepalmitoyleerde vorm zich op in de huidlagen, waaronder een kleine hoeveelheid in de dermis; in huidhomogenaat bleef na 60 minuten 11,2% van palmitoyl-KTTKS over tegenover 1,5% van onaangepast KTTKS (Choi 2014). Er zijn geen humane data geverifieerd die een toename van collageen in huidbiopten aantonen; de collageenresultaten komen uit celkweken. De studies zijn klein en kort en werden voor zover gecontroleerd niet onafhankelijk herhaald.
Juridische status in de EU
Palmitoyl Pentapeptide-4 is een cosmetisch ingrediënt (INCI-naam Palmitoyl Pentapeptide-4; functie huidconditionerend middel volgens de Cosmetic Ingredient Review) en geen geneesmiddel. Cosmetische producten vallen in de EU onder Verordening (EG) nr. 1223/2009; de EU-CosIng-vermelding is niet geraadpleegd, dus eventuele beperkingen in de bijlagen van die verordening zijn niet geverifieerd. Het conceptdefinitieve rapport van het Amerikaanse CIR-panel (september 2024) concludeerde dat het veilig is in cosmetica bij de huidige gebruikspraktijk en concentraties, op basis van negatieve humane repeated-insult-patchtests (formuleringen van 0,018% en 0,01%) en gerapporteerd gebruik tot 0,012% in leave-on-producten voor gezicht en hals. Het staat niet op de verboden-stoffenlijst van WADA (gelezen in een spiegelkopie van de lijst voor 2026). Onderzoeksleveranciers verkopen flacons van 10 mg, maar of zo'n flacon dezelfde molecule, zuiverheid en vorm heeft als het cosmetische ingrediënt is niet geverifieerd; alle gevonden humane studies gebruikten crèmes op de huid.
Moleculaire informatie
Farmacokinetiek
Resterende potentie over tijd
Elke lijn is één bewaarconditie: hij start op 100% en daalt naarmate potentie verloren gaat. Boven de gestippelde 80%-lijn geldt het materiaal als betrouwbaar — beweeg over de grafiek voor exacte waarden.
⚠ Een structurele schatting, afgeleid van ketenlengte, cyclisatie en oxidatie-, deamidatie- en lichtgevoelige residuen per component. Enkel indicatief — niet labgemeten per batch.
Matrixyl bij EU-leveranciers
COA-geverifieerde EU-leveranciers · Maandelijks bijgewerkt
Referenties
- Gepubliceerde humane topische studie van Pal-KTTKS op fotogeschade gezichtshuid (bibliografische gegevens bevestigd; samenvatting en cijfers niet gelezen). Robinson LR, Fitzgerald NC, Doughty DG, Dawes NC, Berge CA, Bissett DL. Topical palmitoyl pentapeptide provides improvement in photoaged human facial skin. Int J Cosmet Sci 2005;27(3):155-160. DOIPubMed 18492182
- Studie bij 21 vrouwen gedurende 8 weken: de beoordeling daalde met 0,86 punt ten opzichte van de uitgangswaarde, zonder significant verschil tussen de groepen. Aruan RR, Hutabarat H, Widodo AA, et al. Double-blind, randomized trial on the effectiveness of acetylhexapeptide-3 cream and palmitoyl pentapeptide-4 cream for crow's feet. J Clin Aesthet Dermatol 2023;16(2):37-43. PubMed 36909866Bron
- Studie naar huidstabiliteit en -permeatie: na 60 minuten bleef 11,2% over tegenover 1,5%, en er was geen passage door muizenhuid over de volle dikte. Choi YL, Park EJ, Kim E, Na DH, Shin YH. Dermal stability and in vitro skin permeation of collagen pentapeptides (KTTKS and palmitoyl-KTTKS). Biomol Ther 2014;22(4):321-327. DOIPubMed 25143811
- CIR-conceptdefinitief rapport met de INCI-definitie, CAS-nummers, gebruiksconcentraties, irritatie- en sensibilisatietests en de conclusie van het panel dat het veilig is zoals gebruikt. Cosmetic Ingredient Review. Safety assessment of myristoyl pentapeptide-4, palmitoyl pentapeptide-4, and pentapeptide-4 as used in cosmetics. Draft final report, September 2024. Bron
- CIR-concept van 2013 waaruit blijkt dat Matrixyl 3000 een mengsel van afzonderlijke ingrediënten is, en dat de dubbelblinde split-face-studie bij 93 vrouwen samenvat. Cosmetic Ingredient Review. Safety assessment of palmitoyl oligopeptides as used in cosmetics. Draft report for panel review, 22 February 2013. Bron